บทความ & สาระน่ารู้

การคำนวณต้นทุนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (WA) เป็นรูปแบบการใช้สมมติฐานทางต้นทุน (Cost Assumption) รูปแบบหนึ่ง โดยมีหลักสมมติฐานที่สำคัญว่าสินค้าที่ซื้อหรือผลิตมาในแต่ละครั้งมีคุณสมบัติเหมือนกัน ดังนั้นสินค้าเหล่านี้จึงควรมีมูลค่าเท่ากัน โดยมากมักจะใช้กับการบันทึกบัญชีสินค้าแบบสิ้นงวด (Periodic Costing Method) จากนิยามดังกล่าว การคำนวณจากราคาทุนของสินค้าที่มีไว้เพื่อขาย จึงมีค่าเท่ากับราคาทุนทั้งหมดของสินค้าที่กิจการได้ ซื้อมาซึ่งรวมสินค้าคงเหลือต้นงวดด้วย หารด้วยจำนวนหน่วยของสินค้าทั้งหมดที่มีไว้เพื่อขาย

สามารถเขียนเป็นสูตรคณิตศาสตร์ได้ดังนี้

Weighted Average (WA)

=

มูลค่าสินค้าคงเหลือต้นปี + มูลค่าสินค้าที่ซื้อ ปริมาณสินค้าคงเหลือต้นปี + ปริมาณสินค้าที่ซื้อ

ตัวอย่าง

วันที่	รายการ	ปริมาณ	ราคาต่อหน่วย	มูลค่า
1	ยอดยกมา	200	20 บาท/หน่วย	4,000 บาท
2	ขาย	100
3	ซื้อ	500	10 บาท/หน่วย	5,000 บาท
4	ขาย	300
5	ซื้อ	400	15 บาท/หน่วย	6,000 บาท
4	ขาย	100

จากตัวอย่างข้างต้นจะคำนวณได้ดังนี้

WA = (มูลค่าสินค้าคงเหลือต้นปี +มูลค่าสินค้าที่ซื้อ)/(ปริมาณสินค้าคงเหลือต้นปี + ปริมาณสินค้าที่ซื้อ) WA = ( 4,000 + 5,000 + 6,000 )/( 200 + 500 + 400 ) WA = ( 15,000 )/( 1,100 ) WA = 13.64 บาท

จากการคำนวณพบว่าสินค้าในตัวอย่างมีต้นทุนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหน้กเท่ากับ 13.64 บาท ดังนี้แล้วเราจะสามารถคำนวณมูลค่าของตัวแปรสำคัญ อื่นๆ ได้ เช่น

ต้นทุนสินค้าที่ขาย = จำนวนสินค้าที่ขาย x WA = 500 x 13.64 = 6,820 บาท (ถ้าเก็บทศนิยมครบจะได้ 6,818.18 บาท) มูลค่าสินค้าคงเหลือ = จำนวนคงเหลือ x WA = 600 x 13.64 = 8,184 บาท (ถ้าเก็บทศนิยมครบจะได้ 8,181.82 บาท)

คำแนะนำในการใช้งาน

ข้อดี

1. สามารถกดสั่งให้ระบบคำนวณต้นทุนสินค้าเมื่อใดก็ได้
2. สามารถปรับปรุงมูลค่าต้นทุนสินค้าในรายงานเคลื่อนไหวสินค้า (Stock Card) ย้อนหลังได้
3. สามารถบันทึกรายการอย่างไม่เป็นลำดับ เช่น บันทึกรายการวันที่ 2 และกลับไปแก้ไขรายการในวันที่ 1 ได้
   โดยไม่มีผลกระทบต่อการคำนวณต้นทุน

ข้อควรระวัง

1. ควรทำการตรวจนับสินค้าปลายงวดเพื่อกระทบยอด ปรับปรุงรายการ และปิดยอดสินค้าคงเหลือทุกสิ้นงวด
2. ควรเก็บทศนิยมมากกว่า 2 ตำแหน่ง (อย่างน้อย 6 ตำแหน่ง)
3. หากใช้กับการบันทึกบัญชีแบบต่อเนื่อง (Perpetual Inventory Method ) ณ วันสิ้นงวดจะต้องปรับปรุงส่วนเบี่ยงเบน (Variance)

เอกสารอ้างอิง:

1. ผู้ช่วยศาสตาจารย์ อนุรักษ์ ทองสุโขวงศ์ (2014, December 22 Published). การบัญชีต้นทุน. Retrieved from URL https://home.kku.ac.th/anuton//966231/ch03.pdf
2. N/A (2017, July 04 Published). วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักและวิธีถัวเฉลี่ยเคลื่อนที่ ต่างกันยังไง. Retrieved from URL https://mindphp.com/บทความ/194-e-commerce/ความรู้ธุรกิจ/4380-average-method.html
3. N/A (2019, September 03 Published). วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก คือ ( Weight Average Costing ). Retrieved from URL https://www.pangpond.co.th/p=6261